Հայաստանի ատենախոսությունների բաց մատչելիության պահոց = Open Access Repository of the Armenian Electronic Theses and Dissertations (Armenian ETD-OA) = Репозиторий диссертаций Армении открытого доступа

Մաղաքիա Օրմանյանի սոցիալ-փիլիսոփայական հայեցակարգի քննական վերլուծություն

Սարվազյան, Լիլիթ Սերոժի (2012) Մաղաքիա Օրմանյանի սոցիալ-փիլիսոփայական հայեցակարգի քննական վերլուծություն. PhD thesis, ԵՊՀ.

[img]
Preview
PDF (Abstract)
Available under License Creative Commons Attribution.

Download (671Kb) | Preview

    Abstract

    Թեմայի հրատապությունը և արդիականությունը. աշխարհա- քաղաքական ժամանակակից շարժընթացները դրսևորվում են քաղաքական, ռազմական, տնտեսական, մշակութային և այլ մեգահամակարգերի ու վերազգային համակեցությունների ձևավորման փորձերով, որոնք բախվում են ազգակենտրոն ու հայրենակենտրոն գաղափարներն իբրև քաղաքական դավանանք որդեգրած ժողովուրդների ազգային ինքնորոշման ու անկախության պահպանման ձգտումներին: Այս իրողությունը' որպես հրատապ խնդիր, քննարկվում է գիտափիլիսոփայական շրջանակներում: Կարևորվում են ոչ միայն ազգերի գոյապահպանման, այլև նրանց մշակութային-քաղաքակրթական առաջընթացի հնարավորության ու այդ ուղու ազգային ինքնատիպության հիմքերը: Այս համատեքստում հրատապ է դառնում ազգային պատմության նորովի իմաստասիրումը պատմափիլիսոփայական, իրավափիլիսոփայական, քաղաքագիտական և մշակութաբանական տեսանկյուններից' բացահայտելու հայ ազգի ինքնության ակունքներն ու հոգևոր ներունակությունը: Խնդրի լուծմանն էապես նպաստում է անցյալում ստեղծված այն հայեցակարգերի հետազոտությունը, որոնք ոչ միայն ներկայանում են որպես կոնկրետ պատմաշրջանի ազգային-քաղաքական կեցության մոդելավորման արդյունք և ժամանակի քաղաքական-փիլիսոփայական մտածողության անդրադարձ, այլև իրենց գաղափարներով ու մեթոդաբանական սկզբունքներով կարող են օժանդակել ներկայի փիլիսոփայապատմական հետազոտություններին ու ազգային-քաղաքական մարտավարության մշակմանը: Այս առումով արդիական հնչեղություն ունի XIX-XX դդ. հայ նշանավոր մտածողներից մեկի' Մաղաքիա Օրմանյանի (1841-1918) սոցիալ-փիլիսոփայական հայեցակարգը, որն արժեվորվում է ազգային գաղափարակարգով, պատմական և իր ժամանակի հրատապ հիմնախնդիր- ներն իմաստասիրելու եղանակով ու մեթոդաբանությամբ, ինչպես նաև ազգային կեցության բարեփոխման ուրույն ծրագրով: Социально-философское учение выдающегося армянского мыслителя XIX-XX вв. Магакия Орманяна включает анализ целого спектра научно-философской проблематики, стержнем которой являются: проблемы человека; национального самоопределения и национальной независимости; потенциальные возможности культурно-цивилизационного развития наций; соотношения государство- церковь, осмысление которых созвучно современным проблемам философии права и политической философии. В исследовании в новом методологическом срезе впервые анализируются и осмысливаются антропологические, историко-философские, социально-моральные, политико-правовые аспекты концепции Орманяна. В диссертации проблемы сущности человека, его природы, самовластия, свободы воли, нравственных добродетелей и социального призвания аргументируются в контексте базисных принципов христианской системы ценностей и политической философии. На этой основе интерпретируются национальные проблемы, ключ решения которых автор усматривает в раскрытии сущностных основ нации: существование нации обусловлено ее историей, населением, языком и родиной (объективные основы), а также компонентами духовного бытия нации, общенациональной целью и национальным единством. Духовным единством обусловлены индивидуальность нации, ее идентичность. В диссертации подвергаются критическому анализу точки зрения, согласно которым армянская нация это лишь “удаленная с исторической арены религиозная община” или “географический элемент”, поэтому не имеет перспективы цивилизационного возрождения. Отвергается теория “нация-государство”, согласно которой основой существования нации являются государство и политическая коммуникация. Обосновывается положение о том, что естественная основа самоуправления и цивилизационной идентичности нации являются нация и ее духовная жизнеспособность. The importance of the socio-philosophical concept of the prominent scholar of the XIX-XX centuries Maghaqia Ormanyan is conditioned by such a scientific- philosophical analysis which refers to the problem of the human-being, the present perceptions of national self-determination and independence, the possibilities for the cultural-civilization progress of peoples, the correlation between the state and the church, the principles of national self-governance and constitutional culture. These issues are in line with the modern issues of the philosophy of law and political philosophy. In the research the anthropological, historical-philosophical, social-ethical, legal-political concepts of Maghaqia Ormanyan are analyzed and given a meaning at a quite new methodological level for the first time. In the dissertation the issues of the human existence, essence, self¬will, moral virtues and social mission of the latter are proven in the context of Christian values and the basic principles of political philosophy. National problems are interpreted on the bases of the mentioned, and the key to their solution is discovering the origins of the nation's existence. Thus, existence of the nation is conditioned by its history, population, language and homeland /objective reasons/, as well as by the spiritual components of existence, national goals and national unity. The dissertation criticizes the opinion according to which the Armenian nation is just a religious community, that ‘’has left from the historical arena’’ or a ‘’geographical element’’, thus having no perspectives for a civilization rebirth. The theory of a ‘’nation-state’’ is also rejected, according to which the basis for national existence is the state and political interactions. The natural basis for the self-governance of the nation and its civilizational identity is the nation itself and its spiritual vitality. The state and religion are not definitive for national existence. As Ormanyan believes, the inquisition of the Armenian spirit is a methodological basis and orienteer for giving a meaning to national history and the paths for its rebirth.

    Item Type: Thesis (PhD)
    Additional Information: Критический анализ социально-философской концепции Магакия Орманяна. Examinational analysis of Maghaqia Ormanyan's socio-philosophical concept
    Uncontrolled Keywords: Сарвазян Лилит Сережаевна, Sarvazyan Lilit
    Subjects: Philosophy
    Divisions: UNSPECIFIED
    Depositing User: NLA Circ. Dpt.
    Date Deposited: 25 Feb 2016 11:29
    Last Modified: 31 Jan 2017 14:14
    URI: http://etd.asj-oa.am/id/eprint/963

    Actions (login required)

    View Item